|
Gelibolu`da Osmanlıdan günümüze kalan
ender eserlerden birisidir.
Halk arasında Büyük Camii diye de
anılmaktadır.Süleyman Paşa Vakfiye defterinde “Camii
Hüdavendigar” diye geçmektedir.1385 yılında Murat
Hüdavendigar tarafından yaptırılmıştır.Mimarı;Çandarlı
Kara Halil Hayrettin Paşa`dır.1676,1891 ve 2006
yıllarında tamirat görmüştür.Kuzey kapısının üzerindeki
kitabede:
“Şehzade Cennet Mekan Gazi
Süleyman ismine
Bu mabedi inşa olup oluştu
ümmet müstefit”
Diye başlayan ve beş beyitten oluşan bir
yazı bulunmaktadır.
Son beyitte tarih düşülmüş
olup.
“Bu Mukaddes cami Abdülhamit
Han tarafından tamir edildi” Sene 1307
ibaresi yer almaktadır.Bu tarih rumi olarak
düşünüldüğünde miladi 1891 yılına tekabül eder.
Batı kapısındaki kitabenin
ilk beytinde :
“Hz.
Gazi Süleyman şehit hak-i zat
Fethedip bu beldeyi, kıldı
Bolayır’da mevt” ifadeleri yer
almaktadır.
Doğu-batı ve kuzey istikametinde
olmak üzere 3 adet kapısı bulunmaktadır. 19.Y.Y. II.
Abdülhamit devrinde yapılan tamiratta her üç kapının
önüne sütun üzerine kesme işlemeli kemerli girişler
yapılmıştır. Sütunlar üzerine elektik devir üslubunda
işlenmiş başlıklar bulunmaktadır. Kapı üzerindeki
kitabeler de bu tamiratta konmuştur. Cami dikdörtgen bir
plan üzerine yapılmıştır.(31.60m.x26.60m.) On
adet sütuna dayanan kemerler üzerine oturtulmuş fener,
camiye kubbeli hüviyeti kazandırmaktadır. Bu fenerde
bulunan kırk adet pencereye ilaveten caminin dört
cephesinde bulunan altışardan yirmi dört adet, 2x4,5=9
m2 ebadında yuvarlak kemer li pencereler caminin
gün boyu güneş ve ışık almasını sağlamaktadır.
Avrupa’da inşa edilen ilk cami ve türünün tek örneği
olması sebebiyle özellik arzetmektedir. Dış duvarlar
kargirdir.110 cm kalınlığındaki duvarlar caminin yazın
serin kışın ılık olmasını sağlar.
Sade bir niş şeklinde olan
mihrap mermerdir.İç kısmın stalaktiklidir. Mihrapta ve
cami içinde bulunan yazılar altın suyuyla yazılmış
olmasına rağmen zamanla yapılan basit onarım
kapsamındaki tamiratlarda üzerleri yaldız ile
boyanmıştır. Cami tavanında bulunan yirmi beş adet ahşap
işlemeler altın varakla işlenmiş olup, orjinalliğini
muhafaza etmektedir. Caminin kuzey-batı köşesinde
bulunan kesme taştan üzerinde girlant motifleri bulunan
minare 1975 gelibolu depreminde hasar görmüş, şerefeden
yukarısı yeniden yapılmıştır.Yıllar içinde 25 derece
eğim saptanan minare 2006 yılında Vakıflar Genel
Müdürlüğü tarafından yapılan restorasyonda kaide kısmına
kadar sökülerek yeniden inşa edilmiştir.Halk tarafından
yapılan şadırvan ve tuvaletler onarılmış olup, bahçe ve
bahçe duvarları kesme taş ile yeniden yaptırılmıştır.
|